Soluduğumuz hava gibi hayatın ayrılmaz bir parçasıdır klişeler; yaptığımız çoğu hareket, aklımızdan geçen çoğu düşünce ve karşılaştığımız çoğu durum böyledir. Hemen kötü bir şey gibi algılamayın. Klişe… Yani, sıkça kullanılan kavramsal ya da ifadesel yapılar demektir. “Sıkça kullanılmak”, klişenin tek derdi ve varlık sebebi bu işte. Sıkça kullanılan belediye otobüsleri, sevgi sözcükleri, internet siteleri… Her şey, rutin krallığının gri yollarına doğru akıyor.
Bazı ifadeler ve durumlar hayat boyu o kadar çok kullanılmıştır ki, zamanla etkisizleşip tatsızlaşırlar. Ama temel olarak, klişe kullanmak bir hata değildir; yerine göre kullanıldığında olması gerekenden daha fazla etki bırakabilir. Öyle alışmışızdır… Ve bazen cidden alıştığımız gibi olsun isteriz; isteriz ki fakir ile zengin evlensin mutlu son olsun, son saniyede atılan tüm toplar sayı olsun, kahramanlar kahramanca yaşasın, kötüler hep cezasını bulsun… İsteyelim ya da artık bıkmış olalım, bu durum klişeyi klişe olmaktan kurtarmaz. Oyunlarda, labirentte nokta yemek ve üçgen uzay gemisi patlatmacanın daha daha daha sonrasında, yıllarca neler aklımızı kemirdi? Bizlere, “Yine mi, yine mi ya!?” dedirtti hemen sıralayalım…
1 ) Düşen Uçak / Batan Gemi Fenomeni: Bir uçak düşer ya da bir gemi batar, herkes ölür, sadece oyunun kahramanı sağ kalır. Ve bu sağ kalan kahraman da genellikle tuhaf işlerin döndüğü bir adaya çıkar. (Örnek: Farcry, Bioshock, Broken Sword 3…)
2 ) Gizli Deneyler: Her şey güllük gülistanlık iken, anlaşılmayan bir nedenden ötürü ordunun yaptığı gizli deneyler kontrolden çıkar. Herkes tuhaf yaratıklara dönüşmeye başlarken, elinde levye ya da İngiliz anahtarı tutan ilk kişi oyunun kahramanı oluverir. (Örnek: Half Life, Dead Space…)
3 ) Yıkılan Yuva Travması: Oyunun ana kahramanının köyü, şehri ya da gezegeni mutlaka oyundaki kötü adam tarafından yok edilir. Hatta bu yok ediliş sonrası köyüne dönen kahraman yanmış evini görüp galaksiyi çınlatan bir intikam çığlığı atar. (Örnek: Fable, Final Fantasy X…)
4 ) Kayıp Ebeveyn: Özellikle Japon kökenli rol yapma oyunlarında, eğer ana kahraman erkekse sürekli bahsettiği ya da aradığı bir annesi olur. Kahramanın kadın olduğu durumlarda da, sürekli bahsedilen bir baba figürü karşımıza çıkar. Hiç bahsedilmeyen diğer ebeveynin akıbetini ise kimse bilmez... Bazen ise; anne baba dışında kayıp bir aile ferdi bulunur, ki Sid Meier’s Pirates’da bu durumla ayrıca dalga geçilmiştir.
5 ) Sanayileşmiş Emperyalist Kötü Güç: Gelişmiş teknolojiye sahip kötü adamların, süper kötü silahları nedense iyice sanayileşmiş, is pas içinde kolonilerde, metal yığını uçan makinelerce yapılırken; hemen hemen benzeri silahlara sahip iyi adamların doğayla içiçe çevre dostu bir şehirde yaşadıklarını görürüz. Buna sinema ve oyun dünyası için en güzel örnek olarak Star Wars’u gösterebiliriz.
6 ) Işık Oyunları ve Işınlanma: Çoğu RPG'de baş kötü karakter, biz yeni yetme “Level 1” maceracılara küçük bir şov yapar. Bu şov ya oyun başında ya da hemen bir sonraki bölümde yapılır. Bol ışıklı şovun ardından da kötü adam kahkahalar atarak ışınlanır. Bazı durumlarda ise oyunun başında güçlü bir adam gelip kahramanımızı hırpalamaya başlar, tam “Bu ne ya ölüyorum!?” derken bol bol ışık efekti eşliğinde karizmatik bir karakter arz-ı endam eder ve sizi kurtarır. (Arkadaşlar pek yakında Hakkı Devrim üstadımız da Level’da yazmaya başlayacak!) İşte bu Sean Connery, Liam Neeson modeli amca o andan itibaren Obi Wan Kenobi’niz olarak sizi eğitir. Böyle de bir hal… (Örnek: Neverwinter Nights II, Fable…)
7 ) Ağırlaşan Zaman Ögesi: Matrix filminde bu efekti ilk gördüğümüzde öyle çok etkilendik ki, bunu gören yapımcılar sırf bu efekt üstüne kurulu Max Payne adında bir oyun çıkarttılar. Ardından Prince of Persia geldi, sonrasında Midnight Club 3:DUB... Total Overdose, Stranglehold derken oyun kahramanları bakkaldan ekmek almaya bile bu efekt eşliğinde gitmeye başladılar...
8 ) İçinde Her Türlü Mühimmat Bulunan Logolu Sandıklar: Bu sandıklar nedensizce karşınıza çıkarlar ve genellikle içinde tam da elinizdeki silaha ait mermiler, birkaç el bombası ya da ilk yardım çantası bulunur. Be hey süper kötü adamlar: iyi hoş organize işler çeviriyorsunuz bunu anladık. Peki ne diye ortalık yere böyle şeyler serpiştiriyorsunuz? İnsan bir kilit sistemi, bir parmak izi ya da retina tarayıcı koymaz mı bunların bulunduğu odalara!? Hatta öyle ki bu sandıkları itip çekerek ulaşılmayacak yerlere ulaşabilir ya da arkalarındaki "gizli" bölmeleri keşfedebilirsiniz! (God of War, Tomb Raider…)
9 ) Patlayan Variller: Her oyunda bulunur, şimdi tek tek saymak istesek; patlayan varilli oyunlar antolojisi çıkartmamız gerekir. Doom, Half Life, Halo, Far Cry... Patlayan bir varil ya da propan deposu bulalım, başına da en ağır silahlara sahip 3-4 adam dikelim. Sonra da biri gelip tek mermi ile oradaki herkesi öldürüp bu süper silahları toplasın! Kötü adamlara sesleniyorum, Yeşilçam’ın devri bitti; artık daha yaratıcı olun!!!
10 ) “Bütün kadınlar taş gibidir!” Mesajı: Dişi oyun kahramanlarının neredeyse hepsi 110-60-90 ölçülere sahip ve bir o kadar da atletik insanlardır. Hatta bir Rus atasözünü duruma şöyle uyarlayabiliriz: "Çirkin kadın yoktur, az piksel vardır. "Oyun yapımcılarının ve oyuncuların çoğunluğunun erkek olduğunu düşününce bu çok normal. İyi ki de yapıyorlar, zaten klişeler her zaman kötüdür demiyoruz. (Örnek: Lara Croft, Blood Rayne...)
Metin Kısmı:
http://onpunto.com/ adlı siteden alıntıdır.
