Domuz Gribi, Belirtileri Nelerdir, Nasıl bulaşır, Son Durumu nedir ?Pandemik İnfluenza H1N1 infeksiyonu başka bir deyişle domuz gribi.
Pandemi: Pandemiler veya pandemik hastalıklar, bir kıta, hatta tüm dünya yüzeyi gibi çok geniş bir alanda yayılan ve etkisini gösteren salgın hastalıklara (epidemi) verilen genel addır.
Tarihteki pandemiler ve göze çarpan epidemiler ise;
* Kara veba
* Kolera
* Grip
* Tifo
* Domuz gribi
14 OCAK 2010 verileriyle;
Yukarda da görüldüğü gibi mevsimsel gripten her yıl 340 milyon ile 1 milyar arası insan hasta oluyor, yaklaşık olarak ise 250.000 ile 500.000 arası insan ölüyor.
Domuz gribinde ise şu saate kadar toplam 622.482 kişi hasta olmuştur ve ölen insan sayısı ise 14.160 kişidir.(ECDC verilerine göre WHO ise 8.768 civarı açıklamıştır)
Peki Domuz Gribi (Swine Influenza Virus - SIV) Nedir?Domuz gribi, Orthomyxoviridae ailesinden, herhangi bir virüs tarafından oluşmuştur.Domuzlarda oluşan virüse çok benzediği için adına Domuz Gribi denmektedir. Domuz gribi ilk kez 1918'deki grip salgınında insanlarda görülen griple ilişkilendirildi. Domuzlarda hastalığa neden olan ilk virus 1930 yılında teşhis edildi. 2009 salgınına neden olan domuz gribi virüsü, influenza A virüsünün alt türlerinden biri olan H1N1'dir.
Kümes hayvanları ve domuzlar ile yakın temasta çalışan kişiler, özellikle korumasız bir şekilde temasta bulunanlar, eğer hayvan insana bulaşabilen bir virüs taşıyorsa enfeksiyon kapma riski altındadır. Buna karşılık, hastalıklı bir hayvanın eti uygun bir şekilde pişirildiği zaman herhangi bir risk arz etmemektedir. SIV, insandan insana bulaşabilecek şekilde yapısını değiştirebilmektedir. 2009 yılındaki domuz gribi vakalarının bu tip bir virüs tarafından oluştuğu belirtilmektedir.
2009 yılında Meksika'da başlayıp dünyaya yayılan virüs,191 ülkede yaklaşık 800,000 kişide görüldü, 8768 (WHO verileriyle) kişi H1N1 virüsü nedeniyle yaşamını yitirdi.
14 OCAK 2010 verileriyle;
Bulaşma özellikleriPandemik İnfluenza H1N1 infeksiyonu, 1-3 günlük kuluçka süresinden sonra başlamakta ve hastalık 3-7 gün sürmektedir. İnsandan insana hapşırma ve öksürme ile saçılan damlacıklar yoluyla yayılır. Ayrıca el teması da önemlidir. Hasta olan kişiler belirtiler görülmeden bir gün önce ve hastalık boyunca infeksiyonu yayabilirler.
BelirtileriHastalığın insandaki belirtileri grip ve grip benzeri hastalıkların semptomları ile aynıdır. Belirtiler; ateş, öksürük, boğaz ağrısı, vücut ağrısı, baş ağrısı, üşüme hissi ve yorgunluktur. Normalden daha fazla sayıda hasta ishal ve kusma şikayeti bildirmiştir.
Domuz gribi nasıl öldürüyor?Hastaların tümü akciğerlerinde meydana gelen bozukluklar yüzünden yaşamını yitirdiyse de grip üç farklı şekilde seyrediyor diyor uzmanlar.
Mesela kalp ve kanser hastaları yaşamlarını çoğunlukla bakterilere bağlı ikinci bir enfeksiyon yüzünden yaşamını yitirmişler. Bu nedenle bu tür hastalıklara sahip insanların antiviral terapiye ek olarak antibakteriyel tedavi de görmeleri gerekiyor.
Daha önceki araştırmalarla da ölümcül enfeksiyona yakalanan hastalarda solunum zorluğu yaşanırken, diğer domuz gribi hastalarında en belirgin semptomların ateş, öksürük ve kas ağrıları olduğu anlaşılmıştı.
Mauad ve ekibi yaşları 1 ila 68 arasında değişen 21 kurbanda otopsi gerçekleştirmiş. Bunlardan 16’sında kalp veya kanser gibi hastalıklar vardı.
Akciğer dokusunun incelenmesi sırasında üç farklı histolojik bulgu ortaya çıkmış: 1- Alveollerin önemli ölçüde zarar görmesi
2- İltihaplı dokunun ölmesi
3- Bronşlarda kanama.
Ayrıca bazı hastaların akciğerlerinde aşırı miktarda sitokin salgılanmış. Bu proteinler bağışıklık sisteminin aşırı derecede reaksiyon gösterdiğine dair bir işarettir. Bu reaksiyon enfeksiyon sürecinin ölümcül olarak seyretmesinde katkıda bulunmakta.
Aynı gelişme
kuş gribi veya Sars gibi ağır hastalık süreçlerinde de görülmekte ki uzmanlar bunu “
sitokin saldırısı” olarak isimlendiriyorlar. Kurbanın bağışıklık sistemi hastalık etkenlerine karşı aşırı reaksiyon göstererek, yaşamı tehdit eden akciğer bozukluklarına yol açmakta.
TedaviTedavide klasik gripte olduğu gibi oseltamivir veya zanamivir kullanılır. Bu ilaçlar belirtiler görüldükten sonra ilk 2 günde kullanılmalıdır. Ilaçlar doktor kontrolünde kullanılmalı, grip için risk gruplarına tedavi uygulanmalıdır. Ayrıca belirtilere yönelik ilaçlardan da yararlanılabilir.
Ağrı kesici olarak aspirin kullanılmamalı, parasetamol tercih edilmelidir. Korunma amaçlı olarak, örneğin yurt dışına giderken ilaç alınması önerilmez.
Domuz giribi Aşısı olmak isteyenler, ücret ödeyecekler mi? Hayır, ödenmeyecek. Devletimiz aşıyı temin etmiş olup ücretsiz olarak vatandaşlarımıza uygulanmaktadır.
Dünyadaki son durum nedir?Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve uzmanlara göre H1N1 aktivitesi dünyanın büyük bir kısmında düşüyor.
Hastanelere ise daha az vaka geliyor. DSÖ’den yapılan son açıklamada virüsün Kuzey yarımkürede 6 hafta önce pik yaptığı ve ABD ile Kanada’da ciddi bir düşüşe geçtiği belirtilri. Virüsün ABD’de belirlenen ulusal taban çizgisi seviyesine yaklaştığı, Kanada’da ise bu seviyenin altına indiği bilgisi verildi.
Dünya Sağlık Örgütü Küresel Grip Programı Pandemi Hazırlık Koordinatörü Prof. Dr. Hande Harmancı yaşanan son durumu Vatan gazetesine şöyle değerlendirdi:
“Kuzey ve Güney Amerika ile Batı Avrupa’da vaka sayıları düşüyor. Doğu Avrupa, Orta Asya ve Güneydoğu Asya’da ise bir artış eğilimi var. Kuzey yarımküre yaza girdiği için vaka sayısı azaldı. Şu anda dünyanın bu bölümünde durum oldukça sakin.
Türkiye şimdilik artış dalgasının içinde. Ancak Türkiye aşılamaya ilk başlayan ülkelerden biri olarak gerek kişisel önlemlerde gerek planlama, programlama ve aşıya sahip olma açısından becerikli davranan ülkeler arasında. Hala dünyada daha 95 ülke insanlarına uygulayabilmek için DSÖ’den aşı bekliyor.
” Pandemi öncesinde hesaplarını daha yüksek atak hızına sahip ve daha öldürücü bir virüse göre yaptıklarını hatırlatan Harmancı şöyle devam etti:
“Şu anda karşımızda ilk hesaplarımızdan daha düşük atak hızına ve öldürücülüğe sahip bir pandemi var. Bütün ülkelerin planlarını yeniden gözden geçirmesi gerekiyor. Virüsün ilk ortaya çıktığı Meksika’da çok yüksek öldürücülüğü varken Amerika ve Avrupa’ya yayıldıkça ölüm hızı düştü.
Ülkemizde de hala çok az kişi aşı oldu. Önümüzdeki 3-4 yıl daha domuz gribi karşımıza çıkacak.”
SRC
Başlıca Yararlanılan Kaynaklaren.wikipedia.org
tr.wikipedia.org
ecdc.europa.eu
who.int
grip.gov.tr
cnnturk.com